‘Ik sta mezelf nu toe om dingen even niet te weten’

Tijdens haar burn-out begon Saskia met een wandelcoachopleiding. Ik heb veel over mezelf geleerd. Misschien dat ik met mijn kennis en ervaringen iets kan betekenen voor anderen.

Saskia wandelcoach

Tip van  Saskia 

‘Je hoeft niet altijd een stappenplan klaar te hebben. Sta het je zelf toe om dingen soms even niet te weten.’

Tijdens haar burn-out begon Saskia * met een wandelcoachopleiding. Daar leer je hoe je, met behulp van de natuur, mensen kunt stimuleren bij hun persoonlijke groei en ontwikkeling, bijvoorbeeld als coach of trainer. ‘Ik heb de afgelopen periode veel over mezelf geleerd. Misschien dat ik met mijn kennis en ervaringen iets kan betekenen voor anderen.’

Als je de voordeur van Saskia’s huis in Everdingen uitloopt, ben je binnen een paar minuten bij de Lek. Het is geen toeval dat ze zo dicht bij een rivier woont: ze groeide op bij grote rivieren. Toen ze als tiener bij haar vader en zijn vrouw woonde, zat ze vaak aan de oevers van de IJssel. En tijdens haar studententijd in Nijmegen was ze regelmatig te vinden bij de Waal. ‘Aan het water zitten geeft me rust.’

Ook het interieur van Saskia’s huis is rustgevend. Veel licht hout. Grote glazen ramen met uitzicht op de tuin. Foto’s aan de muur. Een comfortabele, groene bank. En een kast vol boeken over uiteenlopende onderwerpen.

Wandelcoachopleiding

‘Buiten zijn is altijd belangrijk voor me geweest. Vroeger speelde ik vaak buiten of fietste ik rondjes door de buurt. Laatst kreeg ik bij de wandelcoachopleiding die ik volg de opdracht om mijn ouderlijk huis te tekenen. Toen ik met een medestudent mijn tekening besprak, viel haar meteen op dat ik vooral de tuin had getekend. Ik heb veel goede herinneringen aan die tuin. Buiten voelde ik minder spanning en meer lichtheid.’

‘Mijn moeder was anders dan andere moeders die ik kende.’

Binnen haar ouderlijk huis was er juist vaak veel spanning, tussen haar ouders. Ze gingen uit elkaar toen Saskia negen was. Een paar jaar later kreeg haar moeder de diagnose borderline. ‘Mijn moeder was anders dan andere moeders die ik kende. Ze kon heel lief zijn. Maar soms zat ze urenlang apathisch aan tafel en keek ze in een spiegel. En ze vergat bijvoorbeeld veel van wat ik tegen haar zei. Dan had ik haar een verhaal over school verteld en vroeg ze er de dag erna opnieuw naar. Eén moment herinner ik me nog heel goed. Dat van de uitvoering van de eindmusical op de lagere school. Mijn moeder kwam toen de zaal in gekleed in een mantelpakje en op hoge hakken. Ze zag er mooi uit, hoor. Maar niet zoals de andere moeders en dát wilde ik graag.’

‘Mijn moeder en mijn zus zijn allebei onzeker en verslavingsgevoelig en ze hebben allebei periodes van extreem gedrag gekend.’

Aan de kant van haar moeders familie kwamen en komen veel psychische problemen voor. Haar oma had daar waarschijnlijk mee te kampen. De zus van haar moeder maakte een eind aan haar leven. En haar vijf jaar oudere halfzus heeft ook een borderline persoonlijkheidsstoornis. ‘Mijn moeder en mijn zus zijn allebei onzeker en verslavingsgevoelig en ze hebben allebei periodes van extreem gedrag gekend. Zo zijn ze anorexia-dun geweest, maar ook boulimia-dik.’

Extremer

Toen Saskia opgroeide, gedroeg haar moeder zich steeds extremer. ‘Hoe vaak mijn moeder wel niet is opgenomen in een psychiatrische instelling. Hoe vaak ze wel niet teveel pillen heeft genomen. Voor mij als kind was dat normaal. Ik wist niet beter.’ Maar uiteindelijk ging ze wonen bij haar vader en zijn nieuwe vrouw in Zutphen, waar alles stabieler en rustiger was.

‘Wandelend heb je andere gesprekken dan als je thuis op de bank zit.’

De band tussen Saskia en haar moeder was lange tijd niet goed. Maar ook hiervoor bleek de buitenlucht een probate oplossing te zijn. Ze gingen samen lange wandelingen maken. Dat doen ze nu al tien jaar. ‘Wandelend heb je andere gesprekken dan als je thuis op de bank zit. En ik kwam erachter dat we interesses delen en meer op elkaar lijken dan gedacht. Zo zijn we allebei spiritueel en hebben we dezelfde humor. Tijdens die wandelingen denk ik vaak: eigenlijk heb ik een hartstikke leuke moeder. Hoe ouder ze wordt, hoe veerkrachtiger ze is. Alsof ze over de borderline heen groeit.

Therapie

Mijn achtergrond is nooit een taboe voor me geweest. Ik vond dat als mensen mij wilden kennen, ze ook mijn achtergrond moesten kennen. Maar ik denk dat daarbij nog iets anders meespeelde. Ik denk dat ik dat ik onbewust ook over mijn jeugd vertelde om zo gezien te worden. Mensen gingen zich om me bekommeren als ze mijn verhaal hoorden.’ Dat besef kreeg Saskia pas door therapie, waarmee ze twee jaar geleden startte. Ze realiseerde zich toen welke invloed haar jeugd op haar heeft gehad. ‘Mijn therapeut vroeg: “Ben je weleens boos geweest op je moeder over vroeger? Ze heeft toch in een aantal primaire behoeftes niet kunnen voorzien.” Nee, antwoordde ik toen. En ik was ook echt nooit boos op haar geweest. Ik had altijd veel begrip gehad voor haar ziekte. Maar op een gegeven moment veranderde daar iets in.

‘Ik werd heel boos en zei: ‘Dit is nu juist wat ik mijn hele leven al doe. Ik pas me aan en houd me in. ”

Op mijn veertigste verjaardag heb ik voor het eerst tegen mijn moeder gezegd dat mijn jeugd traumatisch is geweest. Dat was als een mokerslag voor haar. Toen ze die avond thuiskwam heeft ze veel pillen ingenomen en is ze weer opgenomen. Ik denk niet dat het een zelfmoordpoging was. Ze was in de war en had de verdoving van pillen nodig. Toen ik haar vriend erover sprak zei hij: “Je weet toch dat je moeder kwetsbaar is? Waarom zei je dat dan tegen haar?” Ik werd heel boos en zei: “Dit is nu juist wat ik mijn hele leven al doe. Ik pas me aan en houd me in. En nu ik voor het eerst mezelf echt uitspreek, gebeurt er dit.” Ik herkende opeens zo sterk het mechanisme. Dat ik altijd rekening met haar hield. Dat ik altijd op eieren liep om escalaties te voorkomen. Dat ik in zekere zin voor haar zorgde.

Hoge cijfers

Ook op mijn werk vertoonde ik gedrag dat ik mezelf als kind had aangeleerd. Als kind was ik goed op school en haalde ik hoge cijfers. Dat werd door de leraren beloond. Dat altijd de beste willen zijn, was onbewust een principe geworden: ik probeerde altijd alle ballen in de lucht te houden. Voor werkgevers was dat ideaal. Ik was denk ik de ideale medewerker. Maar voor mezelf was dat verre van ideaal. Twee jaar geleden kreeg ik een burn-out.

‘Onbewust was ik bang dat ik geen bestaansrecht had als er iets mis zou gaan op mijn werk.’

Ik wilde het zo goed doen zodat ik door anderen zou worden gezien. Onbewust was ik bang dat ik geen bestaansrecht had als er iets mis zou gaan op mijn werk. Mocht ik er dan zijn? Ook die gedachtes zijn ontstaan in mijn jeugd. Als je als kind niet écht gezien wordt, kun je het gevoel houden dat je er niet mag zijn.

Als ik in de natuur ben, voel ik juist wel dat ik onderdeel uitmaak van deze wereld. Dat voel ik het meest sterk in natuur waar het lijkt alsof de tijd heeft stilgestaan. In oernatuur. Deze zomer voelde ik dat bijvoorbeeld in Ierland. Maar ik kreeg dat gevoel ook toen ik uitkeek over de vlaktes van Patagonië.

Autorijles

Gelukkig besef ik steeds meer dat ik ook fouten mag maken. Het is geen ramp als er een keer iets mislukt. De eerste keer dat ik dat ervaarde was tijdens een autorijles. Toen ik de Utrechtse binnenstad verruilde voor Everdingen wilde ik het autorijden weer oppakken. Ik nam daarom een opfrisrijles. Mijn rijleraar vroeg: “Klopt het dat jij het graag heel goed wil doen?” Toen ik knikte, zei hij: “Rij nu maar eens gewoon als jezelf”. Toen reed ik nog steeds goed, maar wel een stuk nonchalanter. Op een gegeven moment miste ik een afslag op de snelweg en ik merkte dat er helemaal niets gebeurde. We keerden om. De wereld verging niet. Dat was echt een eye opener.

Wandelcoachopleiding

Tijdens haar burn-out begon Saskia met een wandelcoachopleiding. Daar leer je hoe je, met behulp van de natuur, mensen kunt stimuleren bij hun persoonlijke groei en ontwikkeling, bijvoorbeeld als coach of trainer. ‘Ik heb de afgelopen periode veel over mezelf geleerd. Misschien dat ik met mijn kennis en ervaringen iets kan betekenen voor anderen.’

Houten chaletje

Een eerste stap daarvoor is al gezet. Enthousiast vertelt ze over het schattige houten chaletje dat ze een paar weken geleden samen met haar vriend op de Utrechtse Heuvelrug kocht. ‘Dat huisje willen we gebruiken als uitvalsbasis voor het werken met de natuur. Vastomlijnd zijn onze plannen nog niet. En dat we nog niet precies weten wat we ermee gaan doen, is eigenlijk iets nieuws voor mij. Vroeger had ik waarschijnlijk een stappenplan klaar gehad. Nu sta ik mezelf toe om dingen even niet te weten. Ik word steeds zachter voor mezelf.’

*Saskia is niet haar echte naam. Om privacyredenen heeft ze gevraagd om haar naam te wijzigen.